Chirurgia stomatologiczna to znacznie więcej niż tylko usuwanie zębów mądrości. To dziedzina, która zajmuje się zarówno leczeniem chorób i stanów zapalnych w obrębie jamy ustnej, jak i przygotowaniem pacjentów do leczenia ortodontycznego, protetycznego czy implantologicznego. Obejmuje też zabiegi rekonstrukcyjne kości szczęki i żuchwy. O tym, kiedy warto skorzystać z pomocy specjalisty, opowiada dr n. med. Tomasz Nowak, chirurg stomatologiczny i implantolog z krakowskiej kliniki Loftdent.
Czym zajmuje się chirurg stomatolog?
– „Chirurg stomatolog to lekarz, który wykonuje zabiegi operacyjne w obrębie jamy ustnej i tkanek przyległych. Gdy problem wymaga interwencji zabiegowej, właśnie do niego warto się zgłosić” – wyjaśnia dr Tomasz Nowak.
Najczęściej pacjenci trafiają do chirurga, gdy trzeba usunąć zęby stałe – zarówno te, które są nie do uratowania, jak i zatrzymane (np. ósemki czy kły).
– „To nie są sytuacje zero-jedynkowe” – zaznacza ekspert. – „W wielu przypadkach chirurg współpracuje z ortodontą, odsłaniając zatrzymane zęby, które następnie można wprowadzić do łuku za pomocą aparatu ortodontycznego.”
Chirurgia stomatologiczna to również leczenie i odbudowa kości, która uległa zniszczeniu w wyniku stanów zapalnych. – „Często ubytki są rozległe, a pacjent nie odczuwa żadnych objawów. Dopiero zdjęcie rentgenowskie ujawnia problem. Wówczas konieczna jest odbudowa tkanki kostnej” – dodaje dr Nowak.
Kiedy usunięcie zęba jest konieczne?
Decyzja o ekstrakcji nigdy nie zapada pochopnie. Poprzedza ją dokładna diagnostyka – badanie kliniczne oraz zdjęcie pantomograficzne lub tomografia CBCT.
– „Ząb usuwamy dopiero wtedy, gdy nie da się go uratować lub jego pozostawienie mogłoby zaszkodzić zdrowiu pacjenta. Każde działanie planujemy kompleksowo, z myślą o dalszym leczeniu” – tłumaczy specjalista.
Do najczęstszych przyczyn ekstrakcji należą nieodwracalne uszkodzenia tkanek zęba, pęknięcia korzenia, rozległe choroby przyzębia czy torbiele. W przypadku zatrzymanych ósemek alarmującym sygnałem są bóle, nawracające stany zapalne lub ucisk na sąsiedni ząb.
Ósemki – usuwać czy zostawić?
Zęby mądrości często wyrzynają się w niewłaściwej pozycji lub pozostają częściowo zatrzymane, co sprzyja stanom zapalnym i stłoczeniom zębów.
– „Zatrzymane ósemki mogą powodować przewlekłe dolegliwości, a nawet wpływać na zgryz. Nawet jeśli wyrzną się prawidłowo, ich położenie utrudnia czyszczenie i sprzyja próchnicy” – wyjaśnia dr Tomasz Nowak.
Decyzja o ich usunięciu zawsze zapada po analizie zdjęć i ocenie ryzyka.
Zęby zatrzymane – jak wygląda odsłonięcie?
Ząb zatrzymany to taki, który rozwinął się, ale nie wyszedł na powierzchnię. Może być położony głęboko w kości lub rosnąć pod niekorzystnym kątem.
– „Najczęściej dotyczy to kłów, rzadziej ósemek czy siekaczy. W takich przypadkach wykonujemy niewielkie nacięcie, odsłaniamy koronę zęba i umożliwiamy ortodoncie jego bezpieczne wprowadzenie do łuku” – opisuje dr Tomasz Nowak.
Chirurgia jako wsparcie implantologii i protetyki
Chirurg stomatolog często uczestniczy w przygotowaniu jamy ustnej do zabiegów protetycznych i implantologicznych.
– „Naszym celem jest stworzenie stabilnego, zdrowego podłoża. Usuwamy zęby bez rokowania, eliminujemy stany zapalne i odbudowujemy kość – na przykład przez podniesienie dna zatoki szczękowej” – mówi ekspert z Loftdent.
Dzięki temu możliwe jest późniejsze, bezpieczne wszczepienie implantu. Kluczowe jest, by leczenie odbywało się w środowisku wolnym od infekcji.
Ubytki kostne – skąd się biorą i jak je odbudować?
Zanik kości jest najczęściej następstwem przewlekłych stanów zapalnych – pochodzących z nieleczonej próchnicy, martwicy miazgi, chorób przyzębia czy nieprawidłowych obciążeń zgryzu. Dodatkowo ryzyko zwiększają choroby ogólne, takie jak cukrzyca czy osteoporoza.
– „Nie istnieje tabletka, która odbuduje kość” – podkreśla dr Tomasz Nowak. – „Najpierw usuwamy przyczynę, a następnie oczyszczamy zmianę. Gdy to możliwe, wykonujemy resekcję wierzchołka lub zabieg z użyciem materiałów kościozastępczych.”
W swojej praktyce specjalista stosuje materiały pochodzenia ludzkiego z banku tkanek, które są bezpieczne, biokompatybilne i doskonale integrują się z organizmem pacjenta.
Dlaczego warto odbudować kość po usunięciu zęba?
Po ekstrakcji zęba kość naturalnie zanika, co może utrudnić późniejsze leczenie implantologiczne lub protetyczne, a także wpłynąć na estetykę uśmiechu.
– „Najlepiej, gdy odbudowa kości i ewentualne wszczepienie implantu odbywa się w trakcie tej samej wizyty. Dzięki temu zachowujemy objętość wyrostka i linię dziąsła” – tłumaczy dr Nowak.
Komfort pacjenta – znieczulenie i rekonwalescencja
Dzisiejsze zabiegi chirurgiczne są całkowicie bezbolesne dzięki nowoczesnym znieczuleniom miejscowym. Po zabiegu może pojawić się niewielki obrzęk lub tkliwość, które ustępują w ciągu kilku dni.
Zalecenia pooperacyjne obejmują chłodzenie okolicy, miękką dietę, unikanie gorących potraw i alkoholu oraz delikatną higienę. Antybiotyki stosuje się jedynie w uzasadnionych przypadkach.
Kiedy zgłosić się do chirurga stomatologicznego?
Na wizytę u specjalisty warto umówić się, gdy pojawia się:
-
ból lub obrzęk,
-
nawracające ropnie,
-
trudności w otwieraniu ust,
-
dolegliwości w okolicy ósemek,
-
przewlekłe problemy po leczeniu kanałowym,
-
planowane leczenie ortodontyczne, implantologiczne lub protetyczne.
– „Rolą chirurga jest zapewnienie pacjentowi bezpieczeństwa i trwałego efektu leczenia – od usunięcia zębów bez rokowania, przez leczenie zapaleń, aż po przygotowanie do dalszych etapów terapii. Każdy przypadek wymaga indywidualnego podejścia” – podsumowuje dr Tomasz Nowak z Loftdent.
