Proste mleczaki nie zawsze oznaczają zdrowy zgryz. Kiedy dziecko powinno pierwszy raz trafić do ortodonty?

0
97

Czy z wizytą u ortodonty trzeba czekać, aż dziecko będzie miało wszystkie zęby stałe? Zdecydowanie nie. Co więcej, nawet pozornie idealne uzębienie mleczne nie daje gwarancji, że szczęka i żuchwa rozwijają się prawidłowo. Pierwsze badanie ortodontyczne warto zaplanować najpóźniej około 7. roku życia, a w niektórych sytuacjach znacznie wcześniej. Jakie objawy powinny zwrócić uwagę rodziców i dlaczego czas ma tak duże znaczenie? Wyjaśnia lek. dent. Kamila Wasiluk, ortodontka z warszawskiej kliniki Mama Ortodonta Clinic.

Nie trzeba czekać na stałe zęby

Wielu rodziców kojarzy ortodoncję przede wszystkim z prostowaniem krzywych zębów u nastolatków. Dlatego pierwszą konsultację odkładają do momentu, w którym dziecko ma już większość uzębienia stałego. Tymczasem kontrolowanie rozwoju zgryzu powinno rozpocząć się zdecydowanie wcześniej.

Zgodnie z zaleceniami Amerykańskiego Towarzystwa Ortodontycznego (AAO) pierwsza ocena ortodontyczna powinna odbyć się nie później niż około 7. roku życia. To szczególny etap, ponieważ w jamie ustnej dziecka zaczynają pojawiać się pierwsze stałe zęby trzonowe i siekacze, a jednocześnie trwa intensywny wzrost szczęki i żuchwy.

– Siódmy rok życia to moment, w którym możemy już wiele powiedzieć o kierunku rozwoju zgryzu. Oceniamy nie tylko położenie zębów, ale przede wszystkim proporcje szczęki i żuchwy, ilość miejsca dla kolejnych zębów stałych oraz ewentualne nieprawidłowości wzrostowe. Czasami problem jest widoczny już na tym etapie, mimo że rodzice nie dostrzegają niczego niepokojącego – wyjaśnia lek. dent. Kamila Wasiluk.

Wczesna diagnostyka daje możliwość wykorzystania naturalnego wzrostu dziecka. W określonych przypadkach lekarz może zaplanować postępowanie, które wspiera prawidłowy rozwój struktur kostnych i zmniejsza ryzyko pogłębiania się istniejących nieprawidłowości.

Nie oznacza to, że każde siedmioletnie dziecko potrzebuje aparatu. Chodzi przede wszystkim o ustalenie, czy rozwój przebiega prawidłowo oraz czy i kiedy ewentualne leczenie będzie potrzebne.

Sprawdź także:  Suplementy diety a zdrowy styl życia: jak podejmować świadome decyzje

Dziecko śpi z otwartą buzią? To ważny sygnał

Niektóre objawy mogą wskazywać na potrzebę konsultacji ortodontycznej już u trzy- lub czterolatka. Co istotne, wcale nie muszą dotyczyć wyglądu zębów.

Jednym z sygnałów jest utrzymywanie otwartych ust podczas codziennych czynności, takich jak zabawa, oglądanie bajek czy odpoczynek. Rodzice często traktują to jako zwykłe przyzwyczajenie, jednak przyczyna może być bardziej złożona.

– Jeżeli dziecko regularnie oddycha przez usta, warto ustalić, dlaczego tak się dzieje. Prawidłowa pozycja spoczynkowa wiąże się ze swobodnym zamknięciem warg i odpowiednim ułożeniem języka. Utrwalone oddychanie przez usta może współwystępować z zaburzeniami rozwoju zgryzu, dlatego nie należy tego objawu bagatelizować – podkreśla ortodontka.

Przyczyną oddychania przez usta mogą być między innymi problemy z drożnością nosa czy przerost migdałka gardłowego. Dlatego dziecko może wymagać również konsultacji laryngologicznej.

Uwagę rodziców powinno zwrócić także regularne chrapanie. Choć bywa kojarzone przede wszystkim z dorosłymi, występuje również u dzieci i nie powinno być automatycznie uznawane za zjawisko fizjologiczne. Może sygnalizować utrudniony przepływ powietrza przez drogi oddechowe lub zaburzenia oddychania podczas snu. W takich przypadkach szczególnie ważna jest ocena pediatryczna lub laryngologiczna, a niekiedy również ortodontyczna.

Idealnie równe mleczaki? Niekoniecznie powód do radości

To jedna z najbardziej zaskakujących informacji dla rodziców. Okazuje się, że bardzo ciasno ustawione zęby mleczne, pozbawione naturalnych odstępów, nie zawsze są oznaką prawidłowego rozwoju uzębienia.

Dlaczego? Ponieważ zęby stałe są zazwyczaj większe od mlecznych. Aby mogły prawidłowo się wyrzynać, potrzebują odpowiedniej przestrzeni.

– Rodzice często pokazują mi dzieci, które mają piękne, równe mleczaki, ustawione bardzo blisko siebie. Tymczasem około piątego czy szóstego roku życia naturalne przerwy między zębami mlecznymi są korzystnym zjawiskiem. Jeśli ich nie obserwujemy, warto sprawdzić, czy łuki zębowe zapewnią wystarczająco dużo miejsca dla większych zębów stałych – tłumaczy Kamila Wasiluk.

Sprawdź także:  Jak bezpieczna jest operacja plastyczna?

Brak przerw nie przesądza jeszcze o występowaniu wady zgryzu, ale może być jednym z powodów do dokładniejszej oceny ortodontycznej.

Ssanie kciuka może wpływać na rozwój zgryzu

Kolejną kwestią, której rodzice nie powinni lekceważyć, są utrwalone nawyki związane ze ssaniem kciuka, palców lub długotrwałym korzystaniem ze smoczka.

Choć na wczesnym etapie życia dziecka są one częstym zjawiskiem, ich przedłużające się występowanie może niekorzystnie oddziaływać na rozwój łuków zębowych.

– Długotrwałe ssanie kciuka może przyczyniać się między innymi do wychylenia górnych siekaczy, zwężenia szczęki czy powstania zgryzu otwartego. Nie warto czekać do momentu, aż zmiany staną się bardzo wyraźne. Im wcześniej uda się wyeliminować niekorzystny nawyk, tym lepsze warunki stwarzamy dla dalszego rozwoju zgryzu – mówi ortodontka.

W takiej sytuacji znaczenie ma nie tylko ocena ustawienia zębów, lecz także analiza funkcji języka, sposobu połykania i pracy mięśni w obrębie jamy ustnej.

Pierwsza konsultacja to nie wyrok: aparat ortodontyczny

Obawa przed zbyt wczesnym leczeniem jest jednym z powodów, dla których rodzice odkładają wizytę. Tymczasem konsultacja ortodontyczna nie oznacza automatycznie konieczności noszenia aparatu.

Podczas badania lekarz ocenia rozwój szczęki i żuchwy, położenie zębów, ilość dostępnego miejsca oraz przebieg wymiany uzębienia. Sprawdza również funkcje, które mogą wpływać na kształtowanie zgryzu, w tym oddychanie, połykanie i spoczynkową pozycję języka.

W wielu przypadkach dziecko nie wymaga żadnego natychmiastowego leczenia. Ortodonta może zalecić jedynie obserwację i wyznaczyć termin kolejnej kontroli. Niekiedy konieczne jest wsparcie innych specjalistów, na przykład laryngologa, logopedy czy fizjoterapeuty.

Sprawdź także:  Czy mleko UHT jest pasteryzowane?

– Wczesna wizyta służy przede wszystkim rozpoznaniu sytuacji. Jeżeli wszystko rozwija się prawidłowo, nie ma potrzeby rozpoczynania leczenia. Jeśli natomiast widzimy nieprawidłowość, możemy zdecydować, czy należy działać od razu, czy lepiej obserwować rozwój dziecka. Najważniejsze, żeby nie przegapić momentu, w którym interwencja może przynieść największe korzyści – zaznacza lek. dent. Kamila Wasiluk.

Ortodoncja to nie tylko kwestia estetyki uśmiechu

Współczesna ortodoncja dziecięca obejmuje znacznie więcej niż ocenę prostego ustawienia zębów. Ogromne znaczenie ma prawidłowa współpraca wszystkich struktur narządu żucia.

Na kształtowanie zgryzu wpływają między innymi funkcja języka, sposób oddychania, połykania, żucia oraz praca mięśni twarzy. Dlatego diagnostyka najmłodszych pacjentów coraz częściej wymaga interdyscyplinarnego podejścia.

Może się bowiem zdarzyć, że uzębienie dziecka wygląda prawidłowo, ale jednocześnie występują zaburzenia funkcjonalne, które wymagają uwagi.

– Nie możemy ograniczać oceny dziecka wyłącznie do tego, czy ma proste zęby. Musimy również sprawdzić, jak oddycha, połyka, gdzie spoczywa jego język i czy szczęka oraz żuchwa mają odpowiednie warunki do wzrostu. Dopiero takie całościowe spojrzenie pozwala nam właściwie ocenić rozwój zgryzu i zaplanować ewentualne postępowanie – wyjaśnia ekspertka.

Specjalistka podkreśla, że w ortodoncji dziecięcej bardzo duże znaczenie ma odpowiedni moment rozpoczęcia diagnostyki. Okres wzrostu daje możliwości terapeutyczne, które po zakończeniu rozwoju kostnego mogą być ograniczone.

Dlatego zamiast czekać na pojawienie się wyraźnie krzywych zębów, warto potraktować pierwszą konsultację ortodontyczną jako element profilaktyki zdrowotnej dziecka. Najpóźniej około 7. roku życia, a w przypadku niepokojących objawów nawet kilka lat wcześniej.

Ekspert: lek. dent. Kamila Wasiluk – ortodontka, Mama Ortodonta Clinic w Warszawie.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj