Dziąsła to niepozorny, ale kluczowy element jamy ustnej. Ich stan wpływa nie tylko na uśmiech, lecz także na funkcjonowanie całego organizmu. Rozmawiamy z lek. stom. Ewą Goraj – periodontologiem z kliniki Loftdent w Krakowie – o tym, jak właściwa profilaktyka może zapobiec nie tylko utracie zębów, ale i poważnym chorobom ogólnoustrojowym.
Małe zmiany, duże konsekwencje
Choć większość osób skupia się na samych zębach, to właśnie dziąsła zapewniają im stabilność. Jak wyjaśnia lek. stom. Ewa Goraj, zdrowe dziąsła są niezbędne do prowadzenia leczenia ortodontycznego, implantologicznego, a nawet do utrzymania naturalnych zębów przez całe życie.
– Dziąsła są integralną częścią tkanek przyzębia, a ich stan wpływa bezpośrednio na to, jak długo zachowamy własne zęby – mówi ekspertka. – Jeśli dojdzie do ich zapalenia, szybko może pojawić się problem z ruszającymi się zębami i postępującą utratą kości.
Co więcej, jak potwierdzają badania, choroby dziąseł mogą nasilać przebieg innych schorzeń – takich jak cukrzyca, choroby serca, choroby stawów czy zaburzenia neurologiczne.
– Stan zapalny w obrębie jamy ustnej działa jak ognisko zapalne dla całego organizmu. Może być dodatkowym czynnikiem ryzyka, który pogłębia istniejące problemy zdrowotne – zaznacza dr Goraj.
Krwawiące dziąsła to nie „normalne”
Zaniedbanie pierwszych objawów, takich jak krwawienie podczas mycia zębów, może mieć poważne konsekwencje.
– Zaawansowana choroba przyzębia odpowiada powierzchniowo ranie wielkości dłoni – zauważa periodontolog. – Gdybyśmy zobaczyli taką ranę na skórze, natychmiast szukalibyśmy pomocy. Tymczasem w jamie ustnej wiele osób ignoruje ten stan przez długi czas.
Krwawienie dziąseł to często efekt niewłaściwego czyszczenia – zbyt pobieżnego lub pomijającego niektóre obszary.
– Dziąsła krwawią tam, gdzie nie domywamy płytki nazębnej. To sygnał, że potrzebna jest większa precyzja i systematyczność w higienie – tłumaczy specjalistka.
Podstawy codziennej profilaktyki
Skuteczna ochrona dziąseł zaczyna się od codziennych nawyków. Najważniejsze to dokładne szczotkowanie zębów rano i wieczorem oraz oczyszczanie przestrzeni międzyzębowych – za pomocą nici dentystycznych lub specjalnych szczoteczek.
– Wybór narzędzia zależy od indywidualnych warunków w jamie ustnej – osoby z ciasnymi przestrzeniami powinny sięgnąć po nitkę, a te z większymi odstępami między zębami – po szczoteczki międzyzębowe – wyjaśnia dr Goraj.
Pomocne są także irygatory, szczególnie u osób z aparatami ortodontycznymi, mostami czy trudnymi do oczyszczenia obszarami. Warto również pamiętać o higienie języka – jego porowata powierzchnia sprzyja gromadzeniu się bakterii.
Niekorzystny wpływ na zdrowie dziąseł ma również palenie papierosów – u palaczy choroby przyzębia postępują szybciej i są trudniejsze do leczenia. A co z dietą?
– Jedynym składnikiem, którego wpływ na dziąsła został potwierdzony naukowo, jest witamina D – wspiera ona metabolizm kostny. Zaleca się też dietę bogatą w warzywa oraz nienasycone kwasy tłuszczowe, zwłaszcza omega-3, które mają działanie przeciwzapalne – podkreśla ekspertka.
Leczenie: od higienizacji po zabiegi regeneracyjne
Jeśli stan zapalny się rozwinie, konieczne może być leczenie periodontologiczne. Pierwszym krokiem jest profesjonalna higienizacja, czyli dokładne usunięcie kamienia nazębnego i płytki bakteryjnej.
– To podstawowy zabieg, który w wielu przypadkach wystarcza, by zatrzymać początkowe stadium zapalenia dziąseł – mówi stomatolog z Loftdent.
W sytuacjach bardziej zaawansowanych, gdy doszło już do utraty kości, niezbędne są procedury chirurgiczne i regeneracyjne. Ważnym etapem diagnostyki jest pomiar głębokości kieszonek dziąsłowych – prawidłowa wartość to maksymalnie 3 mm. Większa głębokość wskazuje na aktywny stan zapalny i potrzebę dalszego leczenia.
W trudniejszych przypadkach wykonuje się zabiegi płatowe i techniki odbudowy tkanek przyzębia. Celem terapii jest przywrócenie zdrowego wyglądu dziąseł – bez krwawienia, opuchlizny i z prawidłową strukturą tkanek.
– Dopiero gdy dziąsła są bladoróżowe, niekrwawiące i mają kieszonki nieprzekraczające 3 mm, możemy mówić o pełnym sukcesie terapeutycznym – zaznacza lek. stom. Ewa Goraj.
